NHIỆT LIỆT CHÀO ĐÓN
CÁC EM TỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

CHƯƠNG VIII: LÀM QUEN VỚI BIẾN CỐ
VÀ XÁC SUẤT CỦA BIẾN CỐ

BÀI 29: LÀM QUEN VỚI
BIẾN CỐ (2 Tiết)

Biến cố

HS thảo luận nhóm 4

Đọc các sự kiện, hiện tượng sau và thực hiện HĐ1, HĐ2:
(1) Mức nước lũ trên sông Hồng trong tháng Bảy sang năm trên mức báo động 3.
(2) Ngày mai, Mặt Trời mọc ở phía Tây.
(3) Có sáu cơn bão đổ bộ vào nước ta trong năm tới.
(4) Khi gieo hai con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên cả hai con xúc xắc đều là 6.
(5) Khi gieo một con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên con xúc xắc bé hơn 7.

HĐ1

Tìm các sự kiện, hiện tượng không thể biết trước được
chắc chắn có xảy ra hay không xảy ra.

Biến cố

HS thảo luận nhóm 4

Đọc các sự kiện, hiện tượng sau và thực hiện HĐ1, HĐ2:
(1) Mức nước lũ trên sông Hồng trong tháng Bảy sang năm trên mức báo động 3.
(2) Ngày mai, Mặt Trời mọc ở phía Tây.
(3) Có sáu cơn bão đổ bộ vào nước ta trong năm tới.
(4) Khi gieo hai con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên cả hai con xúc xắc đều là 6.
(5) Khi gieo một con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên con xúc xắc bé hơn 7.

HĐ2

Tìm các sự kiện, hiện tượng có thể biết trước được
chắc chắn có xảy ra hay không xảy ra.

Ghi nhớ
 Các hiện tượng, sự kiện trong tự nhiên, cuộc sống
được gọi chung là biến cố.
 Biến cố chắc chắn là biến cố luôn xảy ra.
 Biến cố không thể là biến cố không bao giờ xảy ra.
 Biến cố ngẫu nhiên là biến cố không thể biết trước
là nó có xảy ra hay không.

Trong HĐ1 và HĐ2, biến cố nào là biến cố chắc chắn,
biến cố không thể và biến cố ngẫu nhiên?
(1) Mức nước lũ trên sông Hồng trong tháng Bảy sang năm

Ngẫu nhiên

trên mức báo động 3.
(2) Ngày mai, Mặt Trời mọc ở phía Tây.

Không thể

(3) Có sáu cơn bão đổ bộ vào nước ta trong năm tới.

Ngẫu nhiên

(4) Khi gieo hai con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên cả
hai con xúc xắc đều là 6.
(5) Khi gieo một con xúc xắc thì số chấm xuất hiện trên con
xúc xắc bé hơn 7.

Ngẫu nhiên
Chắc chắn

HS đọc hiểu và thực hiện Ví dụ 1

Ví dụ 1

Em hãy trao đổi, lấy

Trong các biến cố sau, em hãy chỉ ra biến cố

thêm các ví dụ về biến

nào là biến cố chắc chắn, biến cố không thể,

cố chắc chắn, biến cố

biến cố ngẫu nhiên.

không thể liên quan

A: “Trong điều kiện thường, nước đun đến

đến phép thử trên.

100°C sẽ sôi".
B: “Tháng Hai năm sau có 31 ngày”.
C: “Khi gieo hai con xúc xắc thì tổng số
chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc là 8”.

A: “Trong điều kiện thường, nước đun đến 100°C sẽ sôi".
B: “Tháng Hai năm sau có 31 ngày”.
C: “Khi gieo hai con xúc xắc thì tổng số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc là 8”.

Giải

• Biến cố A là biến cố chắc chắn vì nó luôn xảy ra.
• Biến cố B là biến cố không thể vì nó không bao giờ xảy ra.
• Biến cố C là biến cố ngẫu nhiên vì ta không biết trước nó
có xảy ra hay không.
Chẳng hạn, biến cố C xảy ra nếu số chấm xuất hiện trên hai
con xúc xắc là (2; 6) và không xảy ra nếu số chấm xuất hiện
trên hai con xúc xắc là (5; 5).

Luyện tập 1

Chọn từ thích hợp (ngẫu nhiên, chắc chắn,
không thể) thay vào dấu "?" để được câu đúng.

1. Vuông và Tròn mỗi người gieo một
con xúc xắc.
Biến cố “Tổng số chấm xuất hiện trên
hai con xúc xắc là một số lớn hơn 1" là
chắc chắn
biến cố ..?..
Biến cố “Tổng số chấm xuất hiện trên
hai con xúc xắc bằng 7” là biến cố ngẫu
..?.. nhiên

Luyện tập 1

Chọn từ thích hợp (ngẫu nhiên, chắc chắn,
không thể) thay vào dấu "?" để được câu đúng.

2. Một túi đựng các quả cầu được ghi số 3;
6; 9; 12; 15; 18; 24. Lấy ngẫu nhiên một
quả cầu trong túi.
Biến cố “Lấy được quả cầu có ghi số chia
chắc chắn
hết cho 3” là biến cố ..?..
Biến cố “Lấy được quả cầu có ghi số chia
không thể
hết cho 7” là biến cố ..?..

• Vì tất cả các số ghi
trên quả cầu đều
chia hết cho 3.
• Vì tất cả các số trên
quả cầu đều không
chia hết cho 7.

Ví dụ 2

HS đọc hiểu, thực hiện Ví dụ 2.

Trong một chiếc hộp có bốn tấm thẻ được ghi số 1; 2; 3; 6. Rút
ngẫu nhiên một tấm thẻ từ trong hộp. Xét ba biến cố sau:
A: “Rút được thẻ ghi số là số nguyên tố”.
B: “Rút được thẻ ghi số nhỏ hơn 7”.
C: “Rút được thẻ ghi số lớn hơn 10”.
Biến cố nào là biến cố chắc chắn, biến cố không thể, biến cố
ngẫu nhiên?

Giải
• Biến cố B là biến cố chắc chắn vì ta luôn rút được thẻ ghi một
trong các số 1; 2; 3; 6, đều là các số nhỏ hơn 7.
• Biến cố C là biến cố không thể vì ta chỉ rút được thẻ ghi một
trong các số 1; 2; 3; 6 đều là các số nhỏ hơn 10.
• Biến cố A là biến cố ngẫu nhiên vì ta không chắc chắn sẽ rút
được thẻ ghi số nào.
Chẳng hạn, nếu ta rút được thẻ ghi số 2 thì biến cố A xảy ra; rút
được thẻ ghi số 6 thì biến cố A không xảy ra.

Luyện tập 2

HS vận dụng kiến thức thực hiện Luyện tập 2.

Lan tham gia trò chơi Vòng quay may mắn như
Hình 8.1.
Xét ba biến cố sau:
A: “Lan quay vào ô có số điểm lớn hơn 500 điểm”.
B: “Lan quay vào ô có số điểm nhỏ hơn 100 điểm”.
C: “Lan quay vào ô có số điểm là số tròn trăm”.
Biến cố nào là biến cố chắc chắn, biến cố không
thể, biến cố ngẫu nhiên?

Giải
• Biến cố C: “Lan quay vào ô có số điểm là số tròn trăm” là biến
cố chắc chắn (vì số điểm ở tất cả các ô đều là số tròn trăm).
• Biến cố A: “Lan quay vào ô có số điểm lớn hơn 500 điểm” là
biến cố ngẫu nhiên (vì không biết trước được mũi tên sẽ dừng ở
ô nào. Chẳng hạn biến cố A xảy ra khi mũi tên dừng ở ô 1000
điểm và không xảy ra khi mũi tên dừng ở ô 400 điểm).
• Biến cố B: “Lan quay vào ô có số điểm nhỏ hơn 100 điểm” là
biến cố không thể (Vì không ô nào có số điểm nhỏ hơn 100).

Cho hai chiếc túi kín I, II đựng một số viên bi có cùng

Thử thách

kích thước, trong đó tất cả các viên bi ở túi I có màu đen.

nhỏ

Người chơi lấy ngẫu nhiên từ mỗi túi một viên bi và sẽ
thắng cuộc nếu trong hai viên bi lấy ra có viên bi màu đỏ.
Trong túi II cần có những viên bi màu gì để biến cố
“Người chơi thắng” là:
a) Biến cố chắc chắn;
b) Biến cố không thể;
c) Biến cố ngẫu nhiên?

I

II

Giải
a) Biến cố “Người chơi thắng” là biến cố chắc chắn khi người chơi luôn
lấy được viên bi đỏ từ túi II. Vậy túi II phải chứa toàn viên bi màu đỏ.
b) Biến cố “Người chơi thắng” là biến cố không thể khi người chơi
không thể lấy được viên bi đỏ từ túi II. Vậy túi II phải chứa toàn viên bi
màu đen.
c) Biến cố “Người chơi thắng” là biến cố ngẫu nhiên khi người chơi có
thể thắng hoặc có thể không thắng, tức là khi người chơi có thể lấy
được viên bi đỏ từ túi II. Vậy túi II phải có một số viên bi màu đỏ và một
số viên bi màu đen.

LUYỆN TẬP
Bài 8.1 (SGK - tr50). Minh lấy ngẫu nhiên một viên bi trong một
túi đựng 5 viên bi trắng và 5 viên bi đen có cùng kích thước.
Trong các biến cố sau, biến cố nào là biến cố chắc chắn, biến
cố không thể hay biến cố ngẫu nhiên?
A: “Minh lấy được viên bi màu trắng”.

→ ngẫu nhiên

B: “Minh lấy được viên bi màu đen”.

→ ngẫu nhiên

C: “Minh lấy được viên bi màu trắng hoặc màu đen”. → chắc chắn
→
không
thể
D: “Minh lấy được viên bi màu đỏ”.

Bài 8.2 (SGK-tr50). Có hai chiếc hộp, mỗi hộp đựng 6 tấm thẻ ghi
các số 1; 2; 3; 4; 5; 6. Rút ngẫu nhiên một tấm thẻ từ mỗi hộp.
Thay dấu “?” bằng các từ thích hợp trong các từ sau: chắc chắn,
không thể, ngẫu nhiên.
Biến cố

Loại biến cố

Chênh lệch giữa hai số trên hai tấm thẻ bé hơn 3

 

ngẫu nhiên

Tổng các số ghi trên hai tấm thẻ bằng 7

 

ngẫu nhiên

Tổng các số ghi trên hai tấm thẻ lớn hơn 1

 

chắc chắn

Chênh lệch giữa hai số ghi trên hai tấm thẻ bằng 6  

không thể

Bài 8.3 (SGK - tr50). Chọn ngẫu nhiên một số trong tập hợp
{2; 3; 5; 6; 7; 8; 10}. Trong các biến cố sau, biến cố nào là biến
cố chắc chắn, biến cố không thể hay biến cố ngẫu nhiên?
→ Biến cố ngẫu nhiên
A: “Số được chọn là số nguyên tố”.
B: “Số được chọn là số bé hơn 11”.

→ Biến cố chắc chắn

C: “Số được chọn là số chính phương”. → Biến cố không thể
D: “Số được chọn là số chẵn”.

→ Biến cố ngẫu nhiên

E: “Số được chọn là số lớn hơn 1”.

→ Biến cố chắc chắn

Bài tập trắc nghiệm
Câu 1. Biến cố chắc chắn là
A. biến cố luôn xảy ra;

Câu 2. Biến cố “Ngày mai em

B. biến cố không bao giờ xảy ra;

sẽ gặp một bạn học sinh sinh
năm 1800” là biến cố gì?

C. biến cố không thể biết trước

A. Biến cố ngẫu nhiên;

nó có xảy ra hay không;

B. Biến cố không thể;

D. Các đáp án trên đều sai.

C. Biến cố chắc chắn;
D. Biến cố chắc chắn;

Câu 3. Gieo một con xúc xắc hai lần liên tiếp và quan
sát số chấm xuất hiện trong mỗi lần gieo. Biến cố
“Tổng số chấm xuất hiện trong hai lần gieo chia hết
cho 2” là biến cố gì?
A. Biến cố ngẫu nhiên;
B. Biến cố không thể;
C. Biến cố chắc chắn;
D. Các đáp án trên đều đúng.

Câu 4. Tung một đồng xu hai lần. Hỏi trong các biến cố
sau, biến cố nào là biến cố không thể? Biết rằng hai
lần tung đều xuất hiện mặt ngửa.
A. “Lần tung thứ hai xuất hiện mặt ngửa”;
B. “Lần tung thứ nhất xuất hiện mặt ngửa”;
C. “Xuất hiện hai mặt giống nhau trong hai lần tung”;
D. “Có ít nhất một lần tung xuất hiện mặt sấp”.

Câu 5. Biến cố “Đến năm 2030, con người
tìm được thuốc chữa ung thư” là biến cố
nào trong các biến cố sau đây?
A. Biến cố ngẫu nhiên;
B. Biến cố không thể;
C. Biến cố chắc chắn;
D. Các đáp án trên đều đúng.

VẬN DỤNG
Bài 1: Gieo một con xúc xắc. Viết tập hợp các kết quả làm
cho mỗi biến cố sau xảy ra:
A: “Gieo được mặt có số chấm là số chẵn”
B: “Gieo được mặt có số chấm là số nguyên tố”
C: “Mặt bị úp xuống có 6 chấm”
Giải

A = {2; 4; 6}; B = {2; 3; 5}; C = {1}

Bài 2. Mỗi quyển vở có giá 10 000 đồng, mỗi cái bút chì có giá
6 000 đồng. Thái mua một vài quyển vở và một vài cái bút.
Trong các biến cố sau, hãy chỉ ra biến cố nào là chắc chắn,
không thể, ngẫu nhiên.
→
ngẫu
nhiên
A: “Số tiền Thái mua vở và bút là 22 000 đồng”.
→
không
thể
B: “Số tiền Thái mua vở và bút là 23 000 đồng”.
C: “Thái đã dùng ít nhất 16 000 đồng để mua vở và bút”.
chắc chắc

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập kiến thức

Hoàn thành bài

Chuẩn bị bài sau

đã học

tập trong SBT

- Bài 30

HẸN GẶP LẠI CÁC EM
TRONG TIẾT HỌC SAU!